ASF in Oeganda

  • Kantoor: Kampala
  • Oprichtingsdatum: december 2007
  • Team: 8 lokale medewerkers
  • Partner: Advocates for Natural Resources Governance and Development (ANARDE), International Crimes Division (ICD)
  • Financiering: Belgisch Ontwikkelingssamenwerking
  • Contact: rravet@asf.be – Telephone +256 75 09 39 349

Context

Oeganda heeft in de jaren 1970 en ‘80 geleden onder meedogenloze dictaturen, militaire staatsgrepen en een bloedige burgeroorlog. Sinds 2008 is de veiligheidssituatie in het land gestabiliseerd na vredesgesprekken tussen de Oegandese autoriteiten en de rebellengroep Lord’s Resistance Army (Verzetsleger van de Heer of LRA), die sinds 1988 actief is in Noord-Oeganda. Het LRA blijft echter een destabiliserende factor op regionaal niveau omdat het sporadisch aanvallen blijft uitvoeren in de buurlanden.

Ernstige schendingen van de mensenrechten blijven schering en inslag in Oeganda en er moeten nog veel inspanningen worden geleverd opdat de rechtsstaat wordt gerespecteerd. Een groot deel van de bevolking heeft nog steeds slechts in beperkte mate toegang tot het formele rechtssysteem. Dat is grotendeels te wijten aan geografische isolatie, armoede en een gebrek aan kennis van het rechtssysteem.

Tot de vele uitdagingen behoren onder andere het internationaal strafrecht, de schending van burgerlijke vrijheden, de omstandigheden waarin gevangenen worden opgesloten, de overbevolking in de gevangenissen, onwettige langdurige voorhechtenis en de schending van nationale wetten en internationale normen door juridische actoren (politie, advocaten en rechters).

Projecten van ASF in Oeganda

Plattelandsgemeenschappen in Noord-Uganda worden bewustgemaakt van overgangsjustitie

De voorbije jaren heeft ASF een sterke juridische en technische knowhow opgebouwd. ASF gaat partnerschappen aan met nationale en internationale organisaties die zich eveneens inzetten om de meest kwetsbaren in de samenleving te steunen. ASF publiceert  ook onderzoeksstudies gerelateerd aan haar themagebieden.

In het verleden werkte ASF aan projecten rond:

  • De mobilisatie van advocaten  om de rechten van de Oegandezen te verdedigen.
  • Het probleem van de langdurige en onwettige voorhechtenis in Oeganda aanpakken.
  • De bevordering van de volledige implementatie van de beginselen van het Statuut van Rome.
  • De beoordeling van het effect van de exploitatie van natuurlijke hulpbronnen op de mensenrechten.
  • Steun en bescherming aan advocaten en mensenrechtenverdedigers in Oost-Afrika.
  • De bevordering van nationale aansprakelijkheidsprocessen rond de grootschalige wreedheden die plaatsvonden in Oeganda.
  • De bevordering van de betekenisvolle participatie van mannen en vrouwen in het sociale aansprakelijkheid – en ontwikkelingsproces van de olie en gas industrie van Oeganda.

Bijdragen tot duurzame ontwikkelingsdoelstelling (SDGs) door de toegang tot justitie te verbeteren

  • Doelstelling: Het doel van het project is om bij te dragen tot een betere werking van de justitiële mechanismen voor bevolkingsgroepen die getroffen zijn door de conflicten zowel in het verleden als het heden. Door deelname van de bevolking te bevorderen, tracht dit project het vraagstuk over het beheer van natuurlijke bronnen terug eigen te maken aan de plaatselijke bevolking.  Het project is gestructureerd rond twee activiteiten.
  • Logica van de interventie: Ten eerst wil het project de toegang tot justitie vergemakkelijken door ze inclusief te maken en publiek participatie in procedures, gerelateerd aan het ontdekken van de waarheid, aansprakelijkheid en garanties voor het niet- herhalen, mogelijk te maken. Ten tweede promoot het project de concepten van vrije, voorafgaande en geïnformeerde toestemming en verbeterde toegang tot informatie over ontginningsactiviteiten voor de gemeenschap. Het project zal zowel een combinatie zijn van interventies die een impact moeten hebben op korte en middellange termijn door een tastbare verbetering van de toegang tot justitie te bewerkstelligen voor de doelgroepen als een indruk achter te laten op de lange termijn door het opbouwen van de capaciteiten van belangrijkste actoren. Bovendien tracht dit project de geleerde lessen te incorporeren in de relevante beleids- en wetgevingskaders.
  • Verwachte resultaten: 
    • Grotere betrokkenheid van de slachtoffers bij justitiële mechanismen na afloop van een conflict, dit in overeenstemming met de internationale normen.
    • Sterkere justitiële mechanismen voor gemeenschappen die worden getroffen door de exploitatie van natuurlijke grondstoffen in hun regio.
  • Partners: Advocates for Natural Resources Governance and Development (ANARDE)Civic Response on Environment and Development (CRED);
  • Geografische regio’s: districten van Hoima en Buliisa, Karamoja Regio, Kampala (stad)
  • Financiering: Belgisch Ontwikkelingssamenwerking
  • Begrotingsmiddelen: EUR 1. 669. 964
  • Duur: 55 maanden (mei 2017 – december 2021)

Versterking van de toegang van vrouwen tot justitie door middel van technologie (Legal Empowerment of Women Using Technology (LEWUTI))

  • Doelstelling: Het verbeteren van de toegang van vrouwen tot justitie door het gebruik van digitale oplossingen.
  • Interventielogica: Het project heeft tot doel oplossingen te bieden om de moeilijkheden die de bevolking ondervindt bij het verkrijgen van daadwerkelijke toegang tot justitie tegen te gaan. In het bijzonder richt het project zich op culturele gewoonten en gemeenschapspraktijken die vrouwen ervan weerhouden om op een gangbare manier gebruik te maken van het recht.
  • Dit werkt op drie niveaus:
    • Ten eerste krijgen vrouwen toegang tot eerstelijnsrechtsbijstand via sms-berichten, een Interactive Voice Server (IVS), digitale platforms en bewustmakingscampagnes. Door het gebruik van digitale oplossingen worden niet alleen fysieke beperkingen voor afgelegen gebieden opgeheven, maar worden ook taalproblemen aangepakt. Zo krijgen de vrouwen toegang tot informatie in een ‘veilige omgeving’, buiten de mannelijke invloedssfeer. Inhoudelijk ligt de nadruk van dit project voornamelijk op landconflicten, aangezien hier de behoefte aan juridische bijstand het grootst is (80%).
    • Ten tweede wil het project een omgeving creëren die bevorderlijk is voor gendergevoelige conflicten op te lossen. Het baseert hiervoor zijn aanpak op het recht en door een standaardisering van de praktijken voor te stellen. De structurele oorzaken van genderdiscriminatie worden in resultaat 3 van het project aangepakt. De lokale (culturele en politieke) leiders in Acholi en Lango hebben de ongegronde overtuiging dat vrouwen geen eigen land kunnen bezitten, wat in strijd is met de bestaande wetten.
    • Ten derde pakt het project de structurele oorzaken van genderdiscriminatie aan door de lokale (culturele en politieke) leiders te betrekken in het project en door het valse idee aan te pakken dat vrouwen geen land kunnen bezitten.
  • Partners: Barefoot Law. Opgericht in 2012 en geregistreerd als een niet-gouvernementele organisatie in 2013, met de missie om het begrip van de wet te vergemakkelijken door het gebruik van vereenvoudigde taal. Barefoot Law streeft ernaar om relevante juridische informatie te delen en de procespartijen te ondersteunen door gebruik te maken van technologie en traditionele rechtsbijstand.
  • Geografisch gebied: Acholi
  • Financiering: Enabel
  • Begrotingsmiddelen: EUR 131. 735
  • Looptijd: 24 maanden (Februari 2019 – Februari 2021)

Lokale gemeenschappen en het maatschappelijk middenveld in staat stellen om goed bestuur te eisen bij het beheer van natuurlijke grondstoffen 

  • Doelstelling: Ervoor zorgen dat de lokale bevolking haar rechten opeist in alle fasen van projecten voor de ontginning van natuurlijke bronnen en dat deze rechten worden geëerbiedigd.
  • Logica van de interventie: Het project is gebaseerd op een bottom-up proces dat berust op een systeem van waakzaamheid met betrekking tot het respecteren van de mensenrechten op het niveau van de lokale gemeenschappen en dat deze structuren versterkt. Het werkt op twee niveaus:
    • In de eerste plaats stimuleert het project de participatie van de lokale bevolking door de invoering van gestandaardiseerde toezichtnormen op gemeenschapsniveau. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de ‘Community-Based Human Rights Impact Assessment’ (CBHRIA). De bestaande netwerken van op de Community-Based Organisaties (CBO’s) zullen dan ook worden versterkt, uitgebreid en/of worden opgericht indien deze nog niet bestonden.
    • Ten tweede zal de informatie en getuigenissen, die tijdens het project zullen worden verzameld, aan de bevoegde autoriteiten worden doorgegeven om ervoor te zorgen dat de mensenrechten van de getroffen bevolkingsgroepen in alle fasen van het ontwikkelingsproject worden geëerbiedigd.
  • Partner: ANARDE 
  • Geografisch gebied: Albertine Graben en Karamoja
  • Financiering: Europese Unie
  • Looptijd: 24 maanden (Januari 2020 – December 2021)

>>> Bekijk alle recente artikels en publicaties over Oeganda

© 2020, Advocaten Zonder Grenzen. Alle rechten voorbehouden. Webmaster: Média Animation asbl