AdZG ten dienste van de meest kwetsbaren

Bevolkingen in afwachting van rechtvaardigheid

AdZG komt tussen in landen waar de Mensenrechten met de voeten worden getreden, waar politieke gewelddadigheid en gewapende conflicten troef zijn en waar de regels van het recht niet worden toegepast. Het recht is in deze landen maar al te vaak willekeurig en garandeert geen veiligheid voor de burgers. De lokale rechtsmacht biedt geen afdoende antwoord op conflicten. De ontgoochelde bevolking heeft de neiging terug te vallen op het eigen recht, waarbij de wet van de sterkste of de rijkste de bovenhand haalt en bijdraagt tot een klimaat van geweld.

De behoefte aan recht van deze bevolkingen is enorm. Hun rechtssystemen kunnen of willen geen doeltreffend antwoord bieden op de verwachtingen op het vlak van Mensenrechten.

• Recht is ontoegankelijk voor de meest kwetsbare groepen en/of personen - zij kennen hun rechten niet en kunnen er ook geen aanspraak op maken.
• De graad van onafhankelijkheid van het rechtssysteem is onvoldoende en vertoont lacunes op wetgevend en procedureel vlak.
• De acteurs van het gerechtelijk kader (advocaten, rechters, magistraten, enz.) zijn onvoldoende gevormd en worden beperkt in het uitoefenen van hun functies.
• Het ontbreekt de gerechtelijke diensten aan materiële middelen.

Het doel van AdZG

In overeenkomst met de Verenigde Naties (VN) stelt AdZG het principe voorop volgens hetwelke de grondlegging van een rechtstaat een noodzakelijke vereiste is voor duurzame vrede, voor het uitroeien van armoede en voor duurzame economische en sociale ontwikkeling. Voor een goede democratische werking van deze landen moeten conflicten noodzakelijkerwijze worden opgelost volgens de procedures van een onafhankelijk rechtsysteem, rechtvaardig en billijk - zowel op het vlak van strafrecht (schendingen van de Mensenrechten en vrijheden) als op dat van burgerlijk recht (echtelijke, erfrechtelijke, grondconflicten, enz.).

Het voornaamste doel van AdZG is bij te dragen tot de oprichting van instellingen en mechanismen voor toegang tot onafhankelijk en onpartijdig recht, dat juridische veiligheid en bescherming en doeltreffendheid van de fundamentele rechten garandeert (op burgerlijk, politiek, economisch en sociaal vlak), zoals onder andere het recht op een rechtvaardig proces.

De activiteiten van AdZG

AdZG organiseert heel uiteenlopende activiteiten om rechtstoegang te waarborgen voor de meest kwetsbaren en wetssytemen op te zetten die hen bescherming bieden.

Onze programma's betreffen vooral het thema rechtstoegang en de strijd tegen straffeloosheid. Wij komen tussen in bepaalde symbolische dossiers en wij ijveren eveneens voor advocaten die gevaar lopen bij het uitoefenen van hun beroep.

Onze zetel is gevestigd in Brussel, België, waar wij regelmatig seminaries organiseren voor Europese advocaten over thema's zoals sociale verantwoordelijkheid van ondernemingen of de rol van advocaten in het voorkomen van foltering. Het merendeel van onze activiteiten vinden echter plaats "op het terrein", in kwetsbare landen en/of in post-conflictueuze situaties. Wij beschikken over permanente bureaus in vijf landen (Burundi, Democratische Republiek Congo, Rwanda, Oeganda en Nepal), en wij organiseren regelmatig activiteiten in Israël/Palestina.

Onze activiteiten in deze landen spitsen zich toe op 3 pijlers:

• Voorzien van juridische bijstand: organisatie van vaste en mobiele centra voor rechtshulp; organisatie van mobiele rechtbanken; opstarten van programma's voor juridische bijstand; sensibilisering en opvoeding van de bevolking op het vlak van recht; opleiding van tussenpersonen in de lokale gemeenschappen.
• Versterken van de capaciteiten: professionele opleidingen voor advocaten; sensibilisering en informatie van de juridische actoren (rechters, politie, gevangenissen); institutionele ondersteuning van de Balies bij de ontwikkeling van het beroep en het voorzien van rechtsbijstand; opleiding van de lokale NGO's op het vlak van recht en procedures, van observatie van processen, van het opstellen van dossiers en van slachtofferwerking; activiteiten voor het oprichten van een netwerk voor lokale synergie.
• Pleiten: informele ontmoetingen met instellingen en lokale of internationale autoriteiten; het voorleggen van nota's en adviezen; publicaties (bv.: over de Congolese jurisprudentie op het vlak van internationale misdrijven, over preventieve opsporing in de DRC, analyse van de Gacacarechtbanken); organisatie van rondetafelconferenties (bv.: preventie van foltering in het Grote Merengebied).

Al deze activiteiten worden uitgevoerd in samenwerking met lokale acteurs: NGO's uit het maatschappelijk middenveld, advocaten, Balies, lokale instellingen en autoriteiten, Internationale NGO's of andere instellingen.