Colombia: geen vrede zonder gerechtigheid

16 oktober 2012

Brussel/Bogota, 16 oktober 2012 – Aan de vooravond van de vredesbesprekingen in Oslo tussen de rebellen van de Revolutionaire Strijdkrachten van Colombia (FARC) en de Colombiaanse regering komt uiteraard de kwestie van het Colombiaanse rechtssysteem op tafel. Het verlangen naar vrede mag de nood aan gerechtigheid niet naar de achtergrond verdringen in een land dat bij het conflict duizenden slachtoffers heeft gekend door verdwijningen, buitengerechtelijke executies en andere schendingen van de mensenrechten.

Vierenhalf miljoen ontheemden, duizenden vermoorde politieke activisten en vakbondsmensen, etc: de balans van ca. een halve eeuw van geweld in Colombia weegt bijzonder zwaar door en de vredesbesprekingen zijn bijgevolg cruciaal. Nochtans staat het Colombiaanse maatschappelijke middenveld tot nu toe nog veraf van het vredesproces ondanks het verzoek aan de regering om erbij betrokken te worden. “De staat dient de schendingen van de mensenrechten te onderzoeken; de daders moeten berecht worden en er moeten schadevergoedingen komen voor de slachtoffers”, oppert Meester Reinaldo Villalba Vargas (zie foto), lid van het Advocatencollectief “José Alvear Restrepo” (CCAJAR) . “We vrezen echter dat het vredesproces zal leiden tot straffeloosheid onder militairen en staatsambtenaren verantwoordelijk voor misdaden tegen de menselijkheid”.

CCAJAR werkt sinds 2009 met Advocaten Zonder Grenzen Canada (AdZG-C) aan een programma rond een betere toegang tot het gerecht voor slachtoffers van het conflict, in het bijzonder de inheemse gemeenschappen. AdZG-C heeft ook een samenwerkingsverband met de zetel van AdZG in Brussel en Colombiaanse advocaten om de straffeloosheid onder de zogenaamde “falsos positivos” aan te pakken. Die buitengerechtelijke executies worden uitgevoerd door de leden van het Colombiaanse leger zonder enige vorm van proces en komen in aanmerking als zijnde misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden. “Op vier jaar tijd, onderzocht het Colombiaanse gerecht de moorden op ca. 3.000 burgers die het slachtoffer werden van die praktijk, en slechts 216 militairen werden daarbij veroordeeld”, stelt Luc Meissner, projectcoördinator Internationaal Strafrecht bij AdZG, aan de kaak. Zo een situatie is symptomatisch voor het gebrek aan significante vooruitgang op vlak van justitie en bij de strijd tegen straffeloosheid.

Om die problemen te overwinnen rezen er stemmen op om het Internationaal Strafhof een onderzoek te laten instellen rond Colombia. In dat kader lanceerden AdZG-België en AdZG-C in 2011 een project om de banden te versterken tussen de spelers van het maatschappelijke middenveld en het Internationaal Strafhof (1). “We organiseerden onder meer de opleiding van 65 Colombiaanse advocaten zodat ze beter de rechten konden beschermen van de slachtoffers van buitengerechtelijke executies”, legt Luc Meissner uit. “Via groepssessies zijn ca. 200 vertegenwoordigers van dorpen en gemeenschappen die getroffen zijn door geweld ingelicht over hun rechten en de mogelijkheden die ze hebben om klacht in te dienen en een schadevergoeding te krijgen”.

De advocaten die de opleiding van AdZG-C en AdZG genoten namen eveneens 18 zaken voor hun rekening met in totaal 456 betrokken slachtoffers voor Colombiaanse rechtbanken. De slachtoffers en hun families kunnen dus eindelijk hun stem laten horen in het gerecht. “Dit is fundamenteel. Want wat de slachtoffers op de eerste plaats willen is dat de waarheid aan het licht komt, als symbolische schadevergoeding, en vooral als garantie dat de misdaden zich nooit meer opnieuw zullen voordoen”, besluit Meester Reinaldo Villalba Vargas.

 Foto: R. Villalba Vargas, Brussel, 2012 © AdZG/V. Vanderelst

(1) Project « Bevorderen van het Statuut van Rome en verbeteren van de effectiviteit van het Internationaal Strafhof », gefinancieerd door de Europese Unie

Published in Colombia | Internationale justitie | News

© 2017, Advocaten Zonder Grenzen. Alle rechten voorbehouden. Webmaster: Média Animation asbl