Advocaat zijn in… Tunesië

Meester Khaled Aouainia, strafpleiter

Meester Aouainia is afkomstig van Sidi Bouzid, een stad die 270 kilometer ten zuiden van Tunis gelegen is. Na zijn diploma rechten te hebben behaald in 1998, verdedigt hij talrijke “slachtoffers van de autoriteiten”: vakbonden, werklozen, studenten die in de gevangenis zitten en salafisten. Eind 2010 spreekt hij de menigte toe die zich voor het Bureau van de Gouverneur te Sidi Bouzid heeft verzameld, nadat een handelaar zich op diezelfde plaats in brand stak. De politie gebruikt geweld om de menigte uiteen te slaan; een incident dat voor velen het begin van de revolutie in Tunisië betekent. M. Aouainia is vandaag advocaat voor het Hof van Cassatie en bereidt zijn doctoraat voor.

Wat zijn volgens u de belangrijkste kwaliteiten van een goede advocaat?

Voor mij is een goede advocaat diegene die “beleeft wat zijn cliënt beleeft”. Hij moet goed gevormd zijn, stipt en… eerlijk. Er zijn namelijk corrupte advocaten. Toch heeft de bevolking een zeker vertrouwen in de advocaten wier aanwezigheid het politiegeweld heeft beperkt, onder andere in Sidi Bouzid waar de revolutie is gestart. Bijna de helft van de honderden advocaten uit de regio stonden aan de zijde van de bevolking wanneer zij voor de Rechtbank van de stad hebben betoogd. In zulke omstandigheden heeft een advocaat de taak om sociale zaken te verdedigen en te bevorderen.

Deze actieve rol is bijzonder belangrijk vandaag in Tunesië, waar de justitie volop aan het veranderen is

Absoluut. Ik zou zelf zeggen dat de advocaat hier een voortrekkersrol in heeft, voornamelijk voor “militante” advocaten. Zij staan dicht bij de slachtoffers van onrecht, kennen de procedures goed en hebben een grote ervaring in het pleiten. Ik voeg hieraan toe dat de rechters ook een belangrijke rol hebben, zelfs indien 99% van de 1.500 rechters het regime van Ben Ali heeft geholpen in de zoektocht naar opposanten.

U spreekt over “militante” advocaten. Wat bedoelt u hiermee?

Ik ben ervan overtuigd dat wat er in ons land gebeurd is, geen revolutie was maar een staatsgreep omdat er eigenlijk niets veranderd is. Er is nog evenveel corruptie bijvoorbeeld. Het is precies dit soort fenomenen dat de “militante” advocaat moet aanvechten. Daarnaast moet hij voeling hebben met het maatschappelijk middenveld. Ik denk aan vakbonden die juridische adviezen nodig hebben. Tot slot moet een advocaat geen politieke verantwoordelijkheden aanvaarden. Zijn echte plaats is niet in de zetel van de Minister maar in de gangen van het justitiepaleis. Het “oog” dat toeziet op de correcte toepassing van het recht, dat is zijn taak!

Hoe kan het gerecht in Tunesië in deze transitie slagen?

Door autonoom van de politieke macht te functioneren. Ze moet volledig onafhankelijk werken. Net zoals de advocaat die zijn ideologische overtuigingen moet overstijgen en de slachtoffers van onrecht moet beschermen, of ze nu radicaal links, liberaal of islamitisch zijn. Een ander belangrijk aspect is de mentaliteit die nog bij teveel politieagenten heerst. Ondanks een bepaalde rechtszekerheid en de verandering van regering, blijven folterpraktijken bestaan. Er is een gevoel van straffeloosheid. Er zal sprake zijn van een echte verandering wanneer de politieagent zichzelf niet langer beschouwd als de bewaker van het “systeem”, maar wel van de “maatschappij”.

December 2012


Tunesië

  • Hoofdstad: Tunis
  • Officiële landstaal: Arabisch
  • Inwoners: 10.7 miljoen
  • Levensverwachting bij de geboorte: 75 years
  • BNP per hoofd (koopkrachtcapaciteit): 7281 USD
  • Aantal jaren op school: 6.5
  • Alfabetiseringsgraad (vanaf 15 jaar): 77.6
  • Classificatie IMO*: 0.698 (n° 94 van 187 landen)
  • Regeringsvorm: Republiek
  • Aantal advocaten: 8000 (1 per 1312 inwoners)
  • Waarvan in de hoofdstad: 4000

*IMO = Index van de Menselijke Ontwikkeling. Deze index meet de gemiddelde prestaties van een land, opgedeeld in drie categorieën: volksgezondheid (levensverwachting bij de geboorte), kennis (alfabetiseringsgraad), en levensstandaard (BMP in koopkrachtpariteit).

Bronnen: http://hdr.undp.org/en/statistics/hdi/ & http://www.statistiques-mondiales.com/

© 2017, Advocaten Zonder Grenzen. Alle rechten voorbehouden. Webmaster: Média Animation asbl