Mr. Rafael Palencia

Worden er in uw land opleidingen rechten georganiseerd ? Welke hindernissen kunnen de toegang tot de studies evenuteel belemmeren ?

De meerderheid van de Colombiaanse universiteiten, zowel publieke als private, beschikken over een rechtsfaculteit (1). Er zijn echter vele uitdagingen die toekomstige studenten moeten aangaan. De eerste betreft het financieel aspect – en dit geldt voor alle faculteiten : gezien de hoge werkloosheidsgraad, en de omvang van de informele economie in het land, vormt voor de meerderheid van de bevolking de hoge prijs van studies een barrière voor de toegang tot hogere studies. Het is een structureel probleem van de Colombiaanse maatschappij. De meerderheid van de universteiten zijn privaat, en zelfs de publieke instellingen hebben de inschrijvingskosten verhoogd, teneinde de budgettaire deficieten gelinkt aan het gebrek aan staatsfinanciering te dekken. Op die manier draagt men bij tot een echt proces van privatisering (2).

Een tweede uitdaging is van logisitieke aard : de universiteiten beschikken niet over de infrastructuur, academisch personeel, bibliotheken, onderzoeksprogramma’s en publicaties die zij nodig hebben om een kwaliteitsvolle opleiding te verstrekken.

Is het als advocaat gemakkelijk om aan werk te geraken ?

Neen. De arbeidsmarkt in dit domein is volledig volzet, zelfs nu de vraag blijft groeien. Laat ons als voorbeeld het strafrecht nemen : enorm veel mensen, voortkomend uit de economisch achtergestelde lagen van de bevolking waarin de kleine criminaliteit sterk is verspreid, worden van hun vrijheid beroofd, zonder dat ze de middelen hebben om hun verdediging te betalen. Meestal doen ze dus beroep de diensten van advocaten die ambtshalve worden aangesteld, die slechts weinig opgeleid zijn in dit domein. Over het algemeen is de publieke verdediging onvoldoende en van slechte kwaliteit.

Om rechten te onderrichten aan de universiteit moet men beschikken over een opleiding van de derde graad (magistraat, dokter), maar de prijzen voor de toegang tot die opleidingen zijn ontmoedigend.

Werken in het domein van het arbeidsrecht is eveneens problematisch, aangezien de meerderheid van de betrekkingen geen voorwerp uitmaken van een arbeidsovereenkomst : in geval van misbruik door de werkgever is het niet mogelijk beroep te doen op een gespecialiseerde advocaat. Studies wijzen uit dat 90% van de rechtzaken ingesteld voor de werknemers bij de arbeidsrechtbank niet slagen, wat de tussenkomst van advocaten in die materie illusoir maakt.

Kan u ons uitleggen hoe de Balie georganiseerd is in uw land ?

Naar mijn weten zijn er slechts twee advocatenverenigingen, en het lidmaatschap gebeurt volledig op vrijwillige basis : CONALBOS, dat op nationaal niveau werkt, en COLEGIATURA DE ABOGADOS LITIGANTSE, in de stad Cali. Hun interne werking ken ik niet, en het aantal leden ook niet, maar ik denk niet dat ze talrijk zijn.

Hoe zou u de werking van het gerecht in uw land omschrijven ?

De gerechtelijke administratie in Colombia is erg onregelmatig. Verschillende factoren verzwakken de onafhankelijkheid ervan : de werking van de uitvoerende macht, de illegale gewapende groeperingen die boven de wet staan, de juridische instabiliteit, de partijdigheid en het misbruik van de hiërarchie. Het is de reden waarom het vertrouwen dat het volk kan hebben in het gerecht heel relatief en zeer kwetsbaar is.

Hoe worden advocaten aanzien door de bevolking ? Hoe verloopt de uitoefening van het beroep ?

Veel mensen denken nog dat advocaten niet eerlijk zijn – het beroep is slechts gedeeltelijk erkend. Het is moeilijk om het gemiddelde loon van een advocaat in Colombia te evalueren. In dit land zijn de verschillen tussen de lonen over het algemeen nogal groot, en de juridische beroepen ontsnappen niet aan deze werkelijheid. Bepaalde advocaten/raadslui van grote bedrijven, consortia of overheidsinstellingen genieten erg hoge lonen. De onafhankelijke advocaten die voor zichzelf een bepaald prestige hebben opgebouwd, hebben ook een voldoende economisch statuut. Maar voor de overgrote meerderheid biedt het beroep hen geen enkele garantie op een dagelijks inkomen : ze wenden zich tot andere activiteiten zoals onderwijs of handel…

Kortom, het is niet gemakkelijk het beroep van advocaat op onafhankelijke manier uit te oefenen. In de loop van mijn carrière ben ik niet alleen bedreigd geweest, maar ben ik ook slachtoffer geweest van een moordpoging, en werd ik eveneens het doelwit van vervolgingen door de Staat.

Wat heeft u dan toch gemotiveerd om advocaat te worden ?

Het is de wens om bij te dragen tot de strijd voor de rechten van de arbeiders. In die zin kan ik zeggen dat ik mijn doelstellingen, om tussen te komen in het domein, heb bereikt, en dat mijn inspanningen soms bekroond werden met succes. Maar over het algemeen zijn de rechten van de bevolking in dit land de laatste decennia sterk teruggenomen…

December 2010

(1) In 1993 verstrekten 32 universiteiten rechtenstudies. In 2011 waren dat er 63 en in 2007, 72.  De Colombiaanse vereniging van faculteiten van rechten ACODAFE meldt 53 aangesloten universiteiten (http://acofade.org/asociadas.htm)

(2) De faculteiten van rechten van de publieke universiteiten vertegenwoordigden 54,5% van het totaal van de specialisatie in 1949, en 29% in 2007.

Links

• Het originele interview in Spaans lezen
• Het artikel van Mauricio García Villegas, verschenen op de site www.elespectador.com lezen (in Spaans)

Colombia

• Hoofdstad: Bogota
• Officiële landstaal: Spaans
• Inwoners: 23 832 495
• Levensverwachting bij de geboorte: 73,4 jaar
• BNP per hoofd (koopkrachtpariteit): 8959 USD
• Classificatie IMO*: 0,689 (79^evan 182)
• Regeringsvorm: Republiek

*IMO = Index van de Menselijke Ontwikkeling. Deze in­dex meet de gemiddelde prestaties van een land, opgedeeld in drie categorieën: volksgezondheid (levensverwachting bij de geboorte), kennis (alfabetiseringsgraad), en levenss­tandaard (BMP in koopkrachtpariteit).

Bronnen: www.undp.org en www.statistiques-mondiales.com