Burgerrechten en politieke rechten

Burgerrechten en politieke rechten zijn de rechten die individuen in staat stellen om van al hun vrijheden te genieten. Dit omvat het recht op leven; het recht om niet gefolterd te worden, noch onderworpen te worden aan slavernij of dwangarbeid; het recht op vrijheid en veiligheid, inclusief het recht om niet willekeurig gearresteerd of gevangen genomen te worden; het recht op een gelijke rechtstoegang en een eerlijk proces; de vrijheid van gedachten en religie; de vrijheid van meningsuiting, van informatie en van vereniging; het stemrecht; het recht op gelijkheid en zelfbeschikking van volkeren.

Deze rechten zijn verankerd in diverse internationale instrumenten, waaronder de Universele verklaring van de rechten van de mens (1948) en het Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (1966).

Hoe draagt AdZG bij tot de naleving van de burgerrechten en politieke rechten?

Het Verdrag van 1966 nodigt uit tot het scheppen van de voorwaarden waaronder iedereen zijn burgerrechten en politieke rechten kan uitoefenen. Om daartoe bij te dragen, stelt AdZG voor om het recht te gebruiken als een instrument ten dienste van degenen wier rechten geschonden worden en om actie te ondernemen voor de universele erkenning en duurzame implementatie van deze rechten.

De actiestrategieën van AdZG inzake burgerrechten en politieke rechten berusten op drie principes:

  1. Aan de slachtoffers van rechtenschendingen voorstellen om, in partnerschap met de plaatselijke actoren, zaken van juridische en justitiële aard aan te spannen (juridische analyse, rechtsbijstand, tussenkomst als amicus curiae*, observatie van processen, pleidooi).
  2. De mogelijkheden versterken van plaatselijke advocaten en van het maatschappelijk middenveld om het recht aan te wenden voor een betere naleving van de burgerrechten en politieke rechten.
  3. De principes van onderlinge afhankelijkheid en ondeelbaarheid van de mensenrechten in de praktijk brengen teneinde de effectiviteit ervan te verzekeren. Zo promoot AdZG in DR Congo enerzijds het recht op een eerlijk proces voor de gedetineerden; anderzijds benadrukt AdZG dat de staat verantwoordelijk is voor het verschaffen van voldoende voedsel aan de gevangenen.

Voorbeelden van tussenkomsten van AdZG

Recht op een eerlijk proces

AdZG organiseert de verdediging van slachtoffers van misdrijven en mensenrechtenschendingen in omgevingen waar zij het gevaar lopen geen eerlijk proces te krijgen, gezien de betrokkenheid van hooggeplaatste personen die dicht bij de macht staan:

Het Olucome proces.

© AdZG/J.-M. Ndikumana

Recht op vrijheid en strijd tegen de onwettige voorlopige hechtenis

In de Afrikaanse streek van de Grote Meren zet AdZG verschillende programma’s op tegen de massale toepassing van de onwettige voorlopige hechtenis: bezoek aan de gevangenissen, gratis juridisch advies, rechtsbijstand aan de slachtoffers, publicatie van handige opleidingsinstrumenten en opleiding van advocaten.

Vrijheid van meningsuiting en persvrijheid

Tussen 2007 en 2012 werd een grootschalig rechtsbijstandsprogramma uitgevoerd in Rwanda ten voordele van tientallen verdachten, waaronder de onafhankelijke journalisten Agnès Uwimana en Saidat Mukakibibi, die vervolgd werden wegens “genocide-ideologie” of “inbreuken op de staatsveiligheid”. In deze gevallen kon AdZG optreden als amicus curiae* voor het Opperste Gerechtshof in Rwanda – voor het eerst in de rechtsgeschiedenis van dit land – en verschillende juridisch-technische analyses voorleggen van de Rwandese jurisprudentie over deze gevoelige zaken.

Lees de beschikbare publicaties over deze onderwerpen.

* Juridische argumenten, voorgelegd aan een rechtbank door een entiteit of persoon die geen partij is in het geschil.

Cover foto: Het Chebeya-proces © Junior D.Kannah

Bekijk alle recente artikels en publicaties over burgerrechten en politieke rechten. 

The Chebeya trial.

© 2017, Advocaten Zonder Grenzen. Alle rechten voorbehouden. Webmaster: Média Animation asbl