Onderzoeksproject over rechtstoegang

  • Onderzoekscoördinator: Julien Moriceau
  • Budget: € 380.000
  • Financiering: Britse overheid (UK aid), Europese Unie
  • Duur: 3 jaar

Het onderzoeksproject rond rechtstoegang en ontwikkeling dat medio 2014 van start gegaan is, benadert de bestaansreden van ASF vanuit een wetenschappelijke invalshoek. Het heeft tot doel de impact van de activiteiten van ASF en de relatie tussen rechtstoegang, rechtsstaat en economische en sociale ontwikkeling in de landen waar wij actief zijn, in kaart te brengen.

Dit project komt tegemoet aan de toenemende vraag binnen de sector van de ontwikkelingssamenwerking naar concrete bewijzen van de positieve gevolgen van ontwikkelingsprogramma’s.

Met name in de rechtspraak en rechtsstaat zijn diverse stakeholders al jaren vragende partij om tastbare bewijzen van de impact van projecten op het terrein uit te werken en te verspreiden: invloed op de efficiëntie van de rechtsstaat, invloed op economische en sociale ontwikkelingsprocessen in het algemeen – lokaal of nationaal, gemeenschap of overheid – en op de armoedebestrijding in het bijzonder. In die samenwerkingsprogramma’s wordt het recht vaak gebruikt als instrument om sociale en economische ongelijkheid te bestrijden en de doeltreffendheid van de rechtsstaat te vergroten ten gunste van de armste en meest kwetsbare bevolkingsgroepen. Tastbare bewijzen van de positieve invloed van deze aanpak op lange termijn zijn nog altijd zeldzaam en minder betrouwbaar dan in andere sectoren, zoals gezondheidszorg en opleiding.

Het project bestaat uit enkele specifieke activiteiten:

  • Intellectuele denkoefening over de evaluatie van rechtstoegang, de doelstellingen en methodologieën van ASF-projecten en andere projecten in de sector;
  • Terreinonderzoek en analyse van projecten en hun sociaaleconomische omgeving,
  • Interne verspreiding van de resultaten en in het kader van ontwikkelingssamenwerking en bij academici om het debat te stimuleren.

Het theoretische werk startte in het najaar van 2014, samen met enkele terreinstudies naar rechtstoegang in Burundi, waar ASF al meer dan vijftien jaar actief is. Van november 2014 tot april 2015 werden 3 600 mensen en 100 actoren in het rechtssysteem geïnterviewd rond specifieke onderwerpen als lokale rechtstoegang en preventieve detentie. Die opdracht werd intern al opgeleverd en de aanbevelingen worden meegenomen in toekomstige ASF-programma’s in Burundi. Er werd met name aangetoond dat ASF een reële bijdrage heeft geleverd om rechtszoekenden proactiever en assertiever te maken en de verantwoordelijkheid voor hun zaak in eigen handen te doen nemen. Hoewel er nog enorme uitdagingen blijven, werden hun rechten daar uiteindelijk beter gerespecteerd dan in provincies waar ASF niet aanwezig is. Daarover zijn verschillende publicaties in voorbereiding. In het najaar van 2015 en in 2016 plannen we nog meer terreinonderzoek in Tunesië en de Democratische Republiek Congo, dat nadien zal worden gepubliceerd en verspreid.

Foto © Local Voices/F. Van Lierde, 2014

© 2017, Advocaten Zonder Grenzen. Alle rechten voorbehouden. Webmaster: Média Animation asbl