In 1999 stemde 80% van de Timorezen voor de onafhankelijkheid van het land tijdens het referendum georganiseerd door de Verenigde Naties. De onafhankelijkheid werd een feit in 2002. Vanaf dan werden aanzienlijke inspanningen geleverd om deze jonge natie te helpen zich te organiseren. Ondanks de sporadische crisissen kon een geleidelijke ontwikkeling van de instellingen en een relatieve politieke stabilisering worden vastgesteld, evenals opmerkelijke stappen voorwaarts bij de oprichting van een Rechtsstaat. De dynamiek blijft echter broos. De uitdagingen, zoals de toegang tot een efficiëntere justitie en de strijd tegen de straffeloosheid, worden nog steeds sterk onderschat.

AdZG vestigde zich in 2002 in Oost-Timor, na een eerste verkenningsmissie in 2000. Tijdens haar zeven jaar lange aanwezigheid in Oost-Timor heeft Advocaten Zonder Grenzen onderstreept hoe belangrijk het is om de vertrouwensband tussen de bevolking en het rechtssysteem te herstellen. Met de hulp van haar lokale partners heeft AdZG de nodige stappen kunnen ondernemen om ter plaatse concrete oplossingen te bieden.

Deze langetermijnpolitiek heeft geleid tot beduidende vooruitgang: meer dan 50.000 personen uit de lokale gemeenschappen zijn zich nu bewust van hun rechten. Een netwerk van 175 vrijwillige en opgeleide deskundigen zag het licht. Met de steun van geëngageerde Timorese advocaten kunnen deze deskundigen concrete oplossingen bieden voor problemen op lokaal niveau.

Steeds terugkerende problemen om dit ambitieuze programma op lange termijn te financieren hebben AdZG er echter toe aangezet om haar bevolkingsgerichte activiteiten langzaamaan terug te trekken en de al goed uitgewerkte strategie ter versterking van de nationale middelen uit te breiden. Dit bracht de organisatie tot het overwegen van nieuwe vormen van ondersteuning, in het bijzonder door de actie van het International Legal Network.

In de loop van het jaar 2009 hebben AdZG en haar lokale NGO-partners stelselmatig hun praktische kennis verwerkt in handboeken en hebben ze instrumenten ontwikkeld die deze partners toelaten om hun activiteiten verder te zetten na het geplande vertrek van AdZG in augustus 2009.

Deze versterking uit zich eveneens in de steun vanwege de partners bij het opstellen van strategische plannen en projecten en door de toegang tot internationale financieringen voor de nationale organisaties.

In september 2009 werd Maria Veronika Mao, de voormalige nationale programmacoördinator, aangeduid als Speciale Vertegenwoordiger van AdZG in Oost-Timor om de continuïteit van de analyse in de Timorese context te verzekeren en ook nieuwe interventieterreinen te identificeren. Haar deskundigheid laat haar toe met succes de lokale partners verder te ondersteunen.

Op het einde van december 2009 hebben twee van de drie lokale partners van AdZG (de verenigingen CIES-TL en DSTL) directe financiële steun ontvangen van het Australische programma “Justice Facility”. Zo kunnen ze hun activiteiten verder zetten.

Het netwerk van de leiders van de gemeenschappen werd erkend als een sleutelorgaan bij het scheppen van een efficiënte band tussen het rechtssysteem en de gemeenschappen in afgelegen gebieden. Momenteel werkt dit netwerk samen met andere NGO’s in Dili, de hoofdstad van het land.

Dergelijke resultaten tonen aan hoe belangrijk en relevant de duurzame samenwerking tussen AdZG en haar nationale partners wel is. Dit blijkt ook uit de samenwerking die AdZG, tijdens haar aanwezigheid, op het terrein zelf had met de AATL, de vereniging van privéadvocaten van Oost-Timor, die waarschijnlijk zal uitgroeien tot de toekomstige Balie van het land. Dit zou de advocatuur tevens toelaten zijn rol als waakhond van de burgerlijke vrijheden in Oost-Timor te versterken en advocaten laten optreden als belangrijke acteurs op het vlak van veranderingen.

In dit opzicht blijft AdZG vastberaden om de ontwikkeling van justitie in het land verder op te volgen en tevens een nieuwe veranderingsdynamiek te creëren die oplossingen kan bieden voor de meest kwetsbare groepen.  

Links

• Publicaties van AdZG